“Marian, kom eens kijken! De doorvoer past niet, het gat is veel te groot!” We overleggen. De tijd dringt, over vier uur is het water weer terug, dan moet de zaak wel dicht zitten en de kit een beetje uitgehard. Wat nu? De overlap van de flens bedraagt hooguit tien mm in plaats van de volle twintig. Dat is krap. Gaat het wel lukken zo?

Een gouden greep

Hoe komen we hier nu in verzeild? We liggen op het Wad. Net ten westen van Den Oever, op een uitloper van de Breehoorn, een mooie zandplaat aan de Wierbalg, een geultje tussen het Amstel diep en Wieringen. Een uitstekende plek om droog te vallen, even rond te banjeren maar vooral ook om klusjes aan het onderwaterschip te doen. En dat is waarom we hier zijn. Van het voorjaar besloot ik een nieuw toilet te plaatsen. Het pompmechaniek was aan vervanging toe, en belangrijker: de tien kg zware porseleinen pot was al een geruime tijd een doorn in het oog. Een plastieken moest het worden. Lekker licht! Maar bij het vervangen van de pot ontstond een klein scheurtje in de minstens twintig jaar oude kit rondom de afsluiter. Het bleef lekken en dat noopte tot serieuze maatregelen. De oude afsluiter was van glasvezelversterkt kunststof, ook 25 jaar geleden al goed spul maar demonteren lukt niet zonder schade. Vervangen is de enige optie. Het wordt een nieuwe kunststof doorvoer en afsluiter van True Design, uitstekend materiaal. Het bepalen van de maat voor de 38 mm diameter slang had wel wat voeten in de aarde, aan de buitenzijde leek de doorvoer de grootse variant met de omvang van 2 inch. De binnenzijde van de diameter was echter 1,5 inch. Dat is de gebruikelijke maat. Die heb ik maar aangeschaft, met de kogelkraan, de slangtule en na enige twijfel ook de manchet. Dat bleek uiteindelijk een gouden greep. Samen met de snel uithardende high tack polymeerkit van Polymax, nieuwe slang en slangenklemmen. Alles om de klus te kunnen klaren in de korte tijd van één droogvalsessie. Want dat het op het Wad moest gebeuren was van begin af duidelijk.

Op een mooie dag begin mei, zondag de 11de, met rustig weer, een uniek moment tussen weken van wind en regen door, vertrokken we uit de buitenhaven van Den Oever. Er stond ruim voldoende tij voor een periode van vijf uur om te werken. Binnen die tijd moet de oude doorvoer verwijderd kunnen worden, de rand rondom het gat geschuurd en ontvet en de nieuwe doorvoer geplaatst en de kogelkraan gemonteerd. Het is eigenlijk wat krap. De kit rondom de flens moet kunnen uitharden alvorens de afsluiter met enige kracht op de draad van de doorvoer kan worden gedraaid. Bovendien moet in die tijd de doorvoer met afsluiter en manchet ter plekke gepast, uitgetest en op de juiste lengte worden afgezaagd. Dat sluit nauw. De manchet versterkt de verbinding met de romp maar alleen als die precies en strak wordt aangedrukt door de afsluiter.

Een vervelende verrassing

We varen via de zuidelijke tonnenrij naar de Breehorn, daar zijn we nog nooit drooggevallen en dat is altijd even spannend. Precies twee uur na hoogwater varen we de boot vast op het zand, vlak langs het ondiepe geultje. Het blijkt een mooie plaat, niet te hard en niet te zompig. So far so good … Zo gauw het water onder de doorvoer komt en ik op zithoogte kan werken (op een omgekeerd groentekistje) ga ik aan de slag met het verwijderen van de doorvoer. Een beproefde methode is een conische houten plug in het gat te slaan en af te zagen. Dat doe ik. Met een gatenboor van 50 mm boor ik de flens los van de draad, althans dat is de bedoeling. Het lukt niet, de diameter lijkt groter. Dat is raar! Omdat ik niet kan zien wat er aan de hand is slijp ik met de haakse slijper, eveneens op batterij, de flens op de helft door, door de haast raak ik ook even de gelcoat, niet zo mooi maar ook niet ernstig. Na enig geploeter met een beitel krijg ik de flens los en de oude doorvoer en kraan eruit. En dan zie ik het, ik schrik me rot. Het gat is zowat 65 mm. De oude doorvoer is inderdaad groter, 2 inch binnenmaat, maar bevatte een binnenbuis in de diameter van de slang. Vandaar! De nieuwe doorvoer van 1,5 inch is flink kleiner, de flens is 80 mm. Maar we hebben geen keus, de afsluiter moet erin, het gat moet dicht. Nu prijs ik me gelukkig dat ik in een lucide moment ook de manchet heb gekocht, die past aan de binnenkant over de binnenflens en de schroef van de afsluiter heen en versterkt de verbinding met de romp. Zo moet het dan maar. Moderne polymeerkit is extreem sterk, als de doorvoer en kraan stabiel zitten komt het wel goed.

Stevig vast

Het uitmeten van de lengte van de draad vergt even puzzelen. Als je de afsluiter aandraait op de draad van de doorvoer moet de afstand tussen de huid en de aanslag op de afsluiter precies even groot zijn als de manchet. Het zagen lukt. Schoonmaken en schuren van de huid idem. Monteren gaat met voldoende kit tot handvast. Door de nylon glijring tussen moer en binnenring kan de verbinding een kwartier later nog iets aangedraaid. En dan is het even wachten. De afsluiter moet er ook op voor het water komt maar daarvoor moet de kit rond de doorvoer wat zijn uitgehard. Met de sneldrogende Polymax is een uur of anderhalf voldoende. En dan komt het moment suprême. De manchet met veel kit en de afsluiter (eveneens met kit op de draad) gaan op de doorvoer. Tot de hele zaak stevig is aangedraaid en de kraan op een makkelijk bereikbare plek uitkomt. Een spannend klusje maar het past allemaal wonderwel. Voor het uitharden stabiliseer ik de kraan met een tijdelijke ondersteuning. Het is klaar! Zo’n klus is op het Wad dus goed te doen maar je moet wel rekening houden met onvoorziene omstandigheden.

We hebben nog een halfuur voor het water komt. Dat is genoeg. Ook fijn om nog even de hondjes uit te laten op het zand. Maar het middagtij komt als altijd eerder en hoger dan verwacht. En toen waren we alsnog bijna te laat terug. De laatste meters moesten ze zwemmen, maar op een hete dag is dat geen straf.